AFM waarschuwt: loyale klanten betalen vaak tot 30 procent meer voor hun autoverzekering

Waarom loyale klanten soms juist meer betalen

Verzekeraars gebruiken steeds geavanceerdere datamodellen om premies te personaliseren. In de basis klinkt dat logisch: iemand met meer schade rijdt mogelijk een hoger risico en betaalt dan meer premie. Maar in de praktijk gebeurt er iets anders. Steeds meer verzekeraars rekenen simpelweg hogere marges aan klanten die al langer verzekerd zijn, ook als ze net zo weinig schade rijden als nieuwe klanten.

Deze aanpak heet margepersonalisatie. Hierbij wordt er gekeken naar hoe lang een klant verzekerd is, en niet naar het daadwerkelijke risico. Wie al jarenlang klant is, betaalt dus ongemerkt meer. Niet vanwege een hoger risico, maar omdat hij of zij minder snel overstapt.

Hoe vaak komt margepersonalisatie voor?

De AFM onderzocht of verzekeraars hogere winstmarges rekenen voor loyale klanten bij particuliere schadeverzekeringen. In totaal zijn er 18 verzekeraars onderzocht, goed voor 31 verschillende merken. Het onderzoek richtte zich op drie soorten autoverzekeringen (WA, WA+ en Allrisk), inboedelverzekeringen en aansprakelijkheidsverzekeringen. In totaal zijn de premiegegevens van 47,7 miljoen polissen geanalyseerd.

Voor autoverzekeringen werd er gekeken naar verschillen in winstmarges tussen twee specifieke klantgroepen: klanten die 1 tot 2 jaar verzekerd zijn, en klanten die al 9 jaar of langer bij dezelfde verzekeraar zitten.

Dit zijn de belangrijkste uitkomsten voor autoverzekeringen:

– Bij 30% van de allrisk autoverzekeringen werd een hogere winstmarge gerekend voor klanten die al langer dan 9 jaar verzekerd zijn.

– Bij 22% van de WA-beperkt casco verzekeringen en 19% van de WA-verzekeringen speelt hetzelfde probleem.

– Bij één WA-verzekeraar liep dit verschil op tot ruim 35 procent hogere marge voor loyale klanten ten opzichte van nieuwere klanten, zonder onderliggende verschillen in risico.

Data van Overstappen.nl bevestigt stijgende trend in premies

Bij Overstappen.nl zien we dat de premies voor nieuwe autoverzekeringen de afgelopen jaren al flink zijn gestegen. Vooral bij allriskverzekeringen loopt de stijging flink op tot ruim 25 procent tussen 2021 en 2025. Volgens het onderzoek van de AFM betalen loyale klanten daarbovenop vaak nóg meer. Zij blijken in veel gevallen een hogere premie te betalen dan nieuwe klanten met een vergelijkbaar risicoprofiel, zonder dat daar een inhoudelijke reden voor is.

Vooral kwetsbare groepen betalen vaak ongemerkt te veel

Uit het onderzoek van de AFM blijkt dat meer dan de helft van de Nederlanders hun autoverzekering al vijf jaar of langer geleden heeft afgesloten. Toch kijkt slechts één op de vijf daarna nog of het elders goedkoper kan. Veel mensen betalen daardoor jarenlang ongemerkt een hogere premie dan nodig is.

Vooral ouderen, mensen met een lager inkomen of beperkte digitale vaardigheden stappen minder snel over. Juist deze groepen lopen extra risico om de dupe te worden van margepersonalisatie.

AFM vindt dat verzekeraars stijgende premies moeten kunnen verantwoorden

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op de financiële markten in Nederland. Dat betekent dat zij onder andere controleert of financiële instellingen, zoals verzekeraars, eerlijk en zorgvuldig omgaan met consumenten. Producten en diensten moeten begrijpelijk, passend en eerlijk zijn.

In het geval van margepersonalisatie onderzoekt de AFM of verzekeraars trouwe klanten niet onterecht een hogere premie laten betalen, zonder dat daar een inhoudelijke reden voor is. Verzekeraars mogen bijvoorbeeld wel een welkomstkorting geven, maar zodra die korting afloopt, moet een eventuele premiestijging goed onderbouwd kunnen worden.

De AFM is hierover al in gesprek met verzekeraars en pleit ervoor dat premies na de welkomstkorting niet automatisch stijgen. Als dat toch gebeurt, verwacht de toezichthouder dat verzekeraars duidelijk kunnen uitleggen waarom. Lukt dat niet, dan kan de AFM ingrijpen. Dat kan variëren van een waarschuwing tot het opleggen van een boete.

Wat mogen verzekeraars eigenlijk wel en niet doen?

Verzekeraars mogen hun premies aanpassen op basis van inhoudelijke factoren, zoals het risico op schade, de gekozen dekking of de kosten van de verzekering. Maar sommige verzekeraars gebruiken ook zogeheten Customer Lifetime Value-modellen (CLV). Daarmee voorspellen ze hoe winstgevend iemand is over de hele klantrelatie.

Als de premie daardoor hoger wordt, puur omdat iemand minder snel overstapt of als ‘minder kritisch’ wordt ingeschat, vindt de AFM dat problematisch. Zulke prijsverschillen zijn niet gebaseerd op risico, maar op gedrag. De AFM stelt daarom dat premieverschillen altijd uitlegbaar moeten zijn, en niet willekeurig mogen aanvoelen.

Voorkom dat je ongemerkt te veel betaalt

Het is verstandig om regelmatig te controleren of je autoverzekering nog aansluit bij je persoonlijke situatie. Premies kunnen na verloop van tijd stijgen, bijvoorbeeld na afloop van een welkomstkorting of door veranderingen in het prijsbeleid van de verzekeraar. Door af en toe opnieuw te kijken naar de voorwaarden en kosten van je verzekering, kun je beter inschatten of het nog steeds een passende keuze is.