Geen vergoeding HPV-vaccinatie boven 18 jaar: wat zijn wel je opties?

Waarom een HPV-vaccinatie?

Een HPV-vaccinatie beschermt volgens het RIVM voor zo’n 90% tegen baarmoederhalskanker. Dat toont onderzoek uit Nederland, Groot-Brittannië, Denemarken en Zweden aan. Het vaccin is nuttig voor iedereen die vóór het vaccin nog niet met HPV besmet was, met name voor personen onder de 26 jaar. In de vaccinatie zitten nagemaakte deeltjes van twee HPV-typen, die het lichaam helpen om antistoffen tegen HPV-16 en 18 aan te maken. Ook ben je met het vaccin een beetje beschermd tegen andere typen HPV.

Zo’n 8 op de 10 mensen raakt ooit met HPV besmet. Meestal ruimt je lichaam dit virus zelf in 1-2 jaar op. Alleen in 10-20% van de gevallen lukt dat niet en blijft het virus in je lichaam rondzwerven. Dat veroorzaakt soms kanker, bijvoorbeeld baarmoederhalskanker. Naast baarmoederhalskanker, kan HPV ook genitale wratten of kanker bij de penis, anus, schaamlippen, vagina en de mond- en keelholte veroorzaken. Jaarlijks krijgen in Nederland zo’n 1.100 vrouwen en 400 mannen kanker door HPV.

Hoe werkt het HPV-vaccin?

Baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door het HPV-virus. Daarom kun je je daartegen laten inenten. Het HPV-vaccin bestaat uit twee prikken. De tweede prik haal je minimaal zes en maximaal twaalf maanden na de eerste prik. Als je een verminderde afweer hebt, is het advies om drie prikken te halen.

Dit vaccin werkt het beste voor mensen die nog niet seksueel actief zijn. Maar ook als je al wel seksueel actief bent, kan het vaccin helpen om kanker door HPV te voorkomen.

Er is uitgebreid onderzoek gedaan naar de werking van het HPV-vaccin. Dit vaccin is volledig veilig bevonden. Het kan wel milde bijwerkingen veroorzaken, zoals buikpijn, vermoeidheid, hoofdpijn, koorts of misselijkheid. Die klachten gaan vaak snel weer weg. Uitgebreide informatie over eventuele bijwerkingen vind je bij het Bijwerkingencentrum Lareb.

Wordt het HPV-vaccin vergoed?

Ja, voor kinderen tot 18 jaar is de HPV-vaccinatie gratis. Sinds 2010 krijgen alle jongens en meisjes in het jaar dat ze 10 worden een uitnodiging om het HPV-vaccin te halen. Het vaccin is voor hen onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma. Wil je het vaccin later alsnog halen en doe je dat vóór je achttiende verjaardag? Dan wordt het nog steeds volledig vergoed.

Als je na je achttiende verjaardag kiest voor het HPV-vaccin, moet je het vaccin zelf betalen. Voor volwassenen wordt het HPV-vaccin helaas door geen enkele verzekeraar vergoed, ook niet vanuit de aanvullende verzekering.

Wat kost een HPV-vaccinatie?

Als je na je achttiende verjaardag een HPV-vaccinatie wilt halen, dan betaal je daarvoor gemiddeld € 175 per prik. De precieze kosten verschillen per aanbieder.

Bij GGD Groningen betaal je voor de vaccinatie bijvoorbeeld € 150 tot € 180 per prik plus € 32,95 consultkosten. Je bent dan in totaal zo’n € 332,95 tot € 392,95 kwijt voor de volledige vaccinatie.

Gelukkig worden veel andere vaccinaties wél vergoed. Sommige vaccinaties maken deel uit van het Rijksvaccinatieprogramma. Andere reisvaccinaties worden soms vergoed vanuit een aanvullende verzekering. Bekijk ons overzicht van vergoedingen door de zorgverzekering voor meer informatie.

Hoe zit het dan met de inhaalcampagne voor het HPV-vaccin?

Sommige jongvolwassenen hebben het HPV-vaccin eerder niet gehaald, omdat er destijds veel online desinformatie was over dit vaccin. Om deze mensen later alsnog de kans te geven om het vaccin gratis te halen, was er in 2022-2023 een inhaalcampagne. Die gold voor alle jongvolwassenen geboren tussen 1 januari 1996 en 31 december 2003 (soms ook 2004) die nog niet eerder (volledig) waren gevaccineerd tegen HPV. Zij konden zich alsnog gratis laten vaccineren.

Die gratis regeling stopte op 1 juni 2024. Sindsdien moet iedereen die ouder is dan 18 jaar en het vaccin alsnog wil halen zelf voor de vaccinatie betalen. De reden voor die leeftijdsgrens is dat het vaccin het meest effectief is als je je laat inenten voordat je je eerste seksuele contacten hebt.

Waar kan ik een HPV-vaccinatie halen?

Je kunt een HPV-vaccinatie als volwassene halen bij de (huis)arts, de GGD of een vaccinatiecentrum. Kinderen kunnen voor hun HPV-vaccinatie terecht bij de jeugdgezondheidszorg.

Nieuw HPV-vaccin 2026

Vanaf het najaar van 2026 stapt het Rijksvaccinatieprogramma over op een nieuw HPV-vaccin. Dit nieuwe vaccin biedt een bredere bescherming tegen HPV dan het vaccin dat nu wordt gebruikt. Dit nieuwe vaccin wordt naar verwachting vanaf het najaar van 2026 aangeboden aan kinderen die 10 jaar worden. Net als bij het huidige vaccin krijgen kinderen twee prikken voor een optimale bescherming.