Gasprijs stijgt voor vijfde week op rij: wat merk jij daarvan?

Waarom stijgt de gasprijs alweer?

De aanhoudende blokkade van de Straat van Hormuz zorgt al weken voor onrust op de gasmarkt. Nu is daar een nieuwe onzekere factor bijgekomen: Houthi-rebellen hebben de Hanish-eilanden ingenomen, zo’n 160 kilometer boven de Bab-el-Mandeb. Dit is een andere belangrijke zeestraat waar veel vaarverkeer tussen Europa en de rest van de wereld doorheen gaat.

Ook een aanval op een Saudische oliepijplijn en een uitgesteld overleg tussen Iran en de Golfstaten dragen bij aan de onzekerheid. Wat er precies gebeurt in het gebied, is niet altijd duidelijk. Wel zeker is dat verzekeringen en vervoer voor schepen een stuk duurder zijn geworden. Die extra kosten komen uiteindelijk terug in de prijs van LNG (vloeibaar gas).

Europa concurreert met Azië om gas

Een belangrijke reden achter de huidige prijsstijging wordt vaak over het hoofd gezien: Europa krijgt maar een klein deel van het gas dat via de Straat van Hormuz vervoerd wordt. De blokkade raakt de Europese gasaanvoer dus minder direct dan je zou verwachten.

Wat de prijs wel veel beïnvloedt, is de concurrentie tussen Europa en Azië. Beide werelddelen azen op hetzelfde alternatieve aanbod van LNG uit Australië en de Verenigde Staten. Wordt de winter kouder dan verwacht, dan neemt die concurrentie waarschijnlijk verder toe.

Het verschil met de Verenigde Staten is opvallend groot. De Europese gasprijs ligt inmiddels bijna drie keer zo hoog als begin dit jaar, terwijl de Amerikaanse gasprijs nauwelijks is veranderd. Dit laat zien hoe kwetsbaar de Europese energiemarkt momenteel is.

Gasopslagen blijven achter op schema

De Nederlandse gasopslagen zitten op ongeveer 54%. Normaal gesproken zouden de voorraden in deze periode van het jaar veel voller zijn. Het kabinet heeft daarom het vuldoel met tien procentpunt verlaagd, naar 64%. Volgens het kabinet is dat voldoende om de winter zonder grote problemen door te komen.

Gepland onderhoud aan Noorse gasinstallaties zorgt voor een extra onzekere factor. De Europese Commissie ziet voorlopig geen direct risico voor de gaslevering deze winter, maar geeft ook aan dat een langere verstoring van de aanvoer uit de Golfregio de situatie snel kan verergeren, vlak voor het stookseizoen begint.

Ook de stroomprijs loopt op

De hogere gasprijs werkt door in de prijs van stroom. Het termijncontract voor 2027 steeg vorige week met 7%, want gascentrales spelen een grote rol in de Nederlandse stroomproductie. Stakingen bij het Franse energiebedrijf EDF en lage waterstanden in Franse rivieren beperkten daarnaast de productie uit waterkracht en kernenergie, wat de stroomprijs verder onder druk zette.

Ook de prijs van CO₂-uitstootrechten steeg, tot boven de € 88,- per ton. Doordat gas duur is, wordt stroom produceren met kolen relatief aantrekkelijker. Kolencentrales stoten meer CO₂ uit, waardoor de vraag naar emissierechten toeneemt en de kolenprijs meestijgt.

Wat kun je zelf doen?

Bij zulke schommelingen op de energiemarkt is het goed om te weten wat voor impact het heeft op de verschillende type contracten. Heb je een dynamisch contract? Dan merk je grote prijsverschillen tussen dag en nacht het snelst in je portemonnee, zeker als er weinig wind of zon is en gascentrales moeten bijspringen. Een vast contract geeft juist rust: je tarief staat vast, ongeacht wat er in het Midden-Oosten gebeurt.

Moet je binnenkort een nieuw contract afsluiten en twijfel je welke keuze bij jouw situatie past? Vergelijk dan energiecontracten en bekijk wat je huidige leverancier vraagt ten opzichte van de rest van de markt. Zo weet je zeker dat je niet meer betaalt dan nodig is, ook als de markt onrustig blijft.