Sinds 1 juli 2026 gelden nieuwe regels voor de verdeling van ruimte op het stroomnet. Wil je een nieuwe of zwaardere aansluiting, bijvoorbeeld voor een warmtepomp, laadpaal of inductiekookplaat? Dan kan je aanvraag in drukke gebieden, zoals Utrecht, op een wachtlijst komen. Dat klinkt vervelend, maar er is ook goed nieuws: vaak heb je die zwaardere aansluiting helemaal niet nodig. We leggen je uit hoe het zit.
Wat is er sinds 1 juli veranderd?
Nederland gebruikt steeds meer stroom. We verduurzamen, bouwen extra woningen, hebben vaker een warmtepomp of airco en rijden vaker elektrisch. Op steeds meer plekken loopt het elektriciteitsnet daardoor tegen zijn grenzen aan. Dit heet netcongestie.
Om de beschikbare ruimte eerlijk te verdelen, heeft de Autoriteit Consument en Markt (ACM) nieuwe regels opgesteld. Sinds juli komen alle aanvragen op één gezamenlijke wachtlijst. Dat geldt voor huishoudens, kleine bedrijven en grote bedrijven in gebieden waar het net vol zit. Belangrijke maatschappelijke organisaties, zoals scholen en ziekenhuizen, krijgen daarbij voorrang.
Voor de meeste mensen verandert er niets. Je huidige aansluiting blijft gewoon werken. Alleen als je een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvraagt, kun je in een druk gebied op de wachtlijst komen.
Verzwaren was lang de standaardkeuze
Wie vroeger elektrisch wilde koken of de auto wilde laden, kreeg standaard het advies: vraag een 3-fase-aansluiting aan. Met deze zwaardere aansluiting kun je meerdere grote apparaten tegelijk op vol vermogen gebruiken. Dat verzwaren van de aansluiting kon meestal zonder problemen. Maar nu het net voller raakt, is dat niet meer vanzelfsprekend.
Een zwaardere aansluiting is niet altijd nodig
Netbeheerders zien op dit moment twee tot drie keer zoveel aanvragen voor een zwaardere aansluiting als normaal. Het opvallende is dat die zwaardere aansluiting in veel gevallen helemaal niet nodig is. Ongeveer vier miljoen huishoudens hebben een 1-fase-aansluiting van 1×35 ampère. Daarmee is meer mogelijk dan de meeste mensen denken. Een 1×35-aansluiting levert grofweg 8 kilowatt tegelijk. Uit de praktijk blijkt dat je daarbinnen vaak prima je auto kunt opladen, elektrisch kunt koken en elektrisch kunt verwarmen met een warmtepomp. Je moet alleen iets beter opletten dat je niet alles tegelijk op vol vermogen aanzet.
Heb je een kleinere aansluiting van 1×25 ampère (net als ongeveer één miljoen huishoudens), dan is verduurzamen ook zeker mogelijk. Zeker in een goed geïsoleerde woning kun je vaak elektrisch koken en een warmtepomp gebruiken zonder te verzwaren.
Zonnepanelen meestal geen reden voor 3-fase-aansluiting
Denk je aan zonnepanelen? Dan hoef je je aansluiting daar meestal niet voor aan te passen. Panelen leveren juist stroom terug aan het net. Bij een warmtepomp, kookplaat of laadpaal neem je meer stroom af; dat vraagt wel meer van je aansluiting. Pas bij ongeveer 17 panelen heb je een 3-fase-aansluiting nodig.
Slim laden in plaats van zwaarder aansluiten
De grootste stroomvreter in huis is vaak de elektrische auto, omdat die lang achter elkaar vermogen vraagt. Toch is een zwaardere aansluiting ook daarvoor niet altijd nodig. Een slimme laadpaal met een dynamische ‘load balancer’ meet hoeveel stroom er al in huis wordt gebruikt. Zet je de oven, warmtepomp en kookplaat tegelijk aan, dan laadt de auto tijdelijk wat langzamer. Zo voorkom je dat de meterkast overbelast raakt. Je laadt misschien iets minder snel, maar daar merk je weinig van als je auto toch de hele nacht voor de deur staat.
Wil je een laadpaal? Kies dan dus voor een laadpaal met slimme sturing. Dan haal je meer uit je huidige aansluiting en maak je slimmer gebruik van stroom.
Wat kun je nú doen?
De situatie op het stroomnet laat zien hoe snel de energiemarkt verandert. Maak jij je zorgen over stroomuitval, stijgende kosten of een verkeerde aansluiting? Dit zijn een paar dingen die je meteen kunt doen:
- Check via de stroomnetchecker of er ruimte is op het net bij jou in de buurt.
- Bespreek je plannen voor een zwaardere aansluiting met een erkende installateur en vraag naar slimme sturing en een goede verdeling van je apparaten in de meterkast.
- Blijf je energiecontract vergelijken, zodat je niet te veel betaalt nu de markt volop in beweging is.
Reacties