De stroomprijs op de groothandelsmarkt staat rond de € 140,- per megawattuur. Een jaar geleden was dat nog ongeveer € 80,-. De gasprijs piekte halverwege juli op bijna € 64,- per megawattuur, het hoogste niveau sinds begin 2023. Inmiddels is die prijs iets gezakt, maar de markt blijft onrustig. Wij vertellen meer over de ontwikkelingen en wat je nu kunt doen.
Waarom stroom zo duur is
De oorzaak ligt vooral buiten Nederland. Drie dingen spelen mee:
- door de droogte wekken waterkrachtcentrales minder stroom op;
- kerncentrales leveren minder omdat er te weinig koelwater is;
- Frankrijk exporteert daardoor minder stroom naar de rest van Europa.
Dat tekort vangen gascentrales op. En met de huidige gasprijs betekent dat direct duurdere stroom. De binnenlandse vraag veranderde nauwelijks. Nederland exporteerde juist veel stroom, vooral naar België.
Wat € 140,- per megawattuur betekent per kilowattuur
Groothandelsprijzen zeggen weinig als je ze niet omrekent. Eén megawattuur is 1.000 kilowattuur. Bij € 140,- per megawattuur betaalt een leverancier dus ongeveer 14 cent per kilowattuur inkoop. Vorig jaar was dat rond de acht cent.
Daar komt op je rekening nog energiebelasting, btw en de kosten van je leverancier bij. Je ziet die 14 cent dus niet één op één terug in je tarief. Leveranciers kopen stroom en gas ruim vooruit in. Stijgt de prijs een langere periode, dan zie je dit effect iets later terug in de vergelijker. Zakt de prijs voor een periode, dan past de leverancier de prijs naar beneden aan.
De gasprijs zakte, maar blijft gevoelig
Op het hoogtepunt lagen de gasprijzen ruim 45% boven het niveau van begin juli. Daarna kwam er lucht in de markt. De VS en Iran gaven signalen af over hervatting van de onderhandelingen en Qatar meldde dat de bemiddeling in een gevorderd stadium is. De prijs viel op 5 augustus terug naar € 52,– per megawattuur.
Voor het eerst in meer dan drie weken stuurde Qatar ook weer een LNG-tanker door de Straat van Hormuz. De aanvoer van Noors gas via pijpleidingen bleef stabiel. Toch lag de LNG-import in juli 40% lager dan vorig jaar. En vergeleken met deze periode vorig jaar zijn de gasprijzen nog altijd zo’n 70% hoger.
Gasvoorraden op laagste seizoensniveau sinds 2009
Achter die prijsdaling zit een probleem dat niet is opgelost. De Europese gasopslag staat op ongeveer 57%, in Nederland op 37%. Dat is het laagste seizoensniveau sinds 2009.
De Europese Commissie wil voor de winter op 80% zitten. Equinor, de grootste gasleverancier van Europa, waarschuwt dat dat doel buiten bereik dreigt te raken. Ga je met een halfvolle opslag het stookseizoen in, dan is de markt kwetsbaar bij de eerste koude periode.
Amerikaans LNG kan niet meer leveren
Amerikaanse producenten konden niet profiteren van de hoge prijzen. Door onderhoud aan exportterminals bleef het volume in juli vlak op ongeveer 10,5 miljoen ton. Opschalen is lastig, want de meeste installaties draaiden het afgelopen jaar al boven hun normale capaciteit. Europa was wel de grootste afnemer en nam bijna de helft van alle Amerikaanse export af.
Overdag bijna gratis, ‘s avonds duur
De verschillen binnen één dag zijn nu groot. Overdag wekken zonnepanelen zoveel stroom op dat de spotprijs soms richting nul of zelfs onder nul zakt. Zodra de zon ondergaat, nemen gascentrales het over en loopt de prijs snel op.
Wind helpt de komende twee weken niet mee. De verwachte windsnelheid ligt tussen vijf en 10 kilometer per uur. Turbines hebben minimaal 10 tot 15 kilometer per uur nodig om zinvol te produceren en komen pas boven de 25 kilometer per uur goed op gang.
Let op 9, 17 en 18 augustus
Voor wie een dynamisch contract heeft, is dit praktische informatie. De komende twee weken zijn zonnig, met temperaturen tussen de 22 en 31 graden. Dat drukt de prijs midden op de dag.
Maar op 9, 17 en 18 augustus worden bewolking en regen verwacht. Dan valt de zonne-opwek grotendeels weg en is de kans op een hoger prijsniveau gedurende de hele dag groter. Op de andere dagen loont het juist om je wasmachine, droger of laadpaal rond het middaguur te laten draaien.
Vast of dynamisch: wat moet je kiezen
Wil je zekerheid over je maandbedrag, dan geeft een vast contract rust. Stijgt of daalt de prijs, dan merk je hier niets van. Jouw tarief staat de gehele contractperiode vast. Wil je juist gebruikmaken van de goedkope middaguren, dan is een dynamisch contract interessanter. Vooral wanneer je je verbruik goed kunt sturen is dit een goede optie. Romy Nijssen, energie-expert bij Overstappen.nl, vertelt:
Wil je weten wat je bij jouw verbruik kunt besparen? Maak gebruik van onze energievergelijker en bekijk je persoonlijke aanbod. Want vergelijken en besparen op je vaste lasten, da’s altijd slim.
Reacties