In 2028 gaan Nederlandse huishoudens betalen voor de CO2-uitstoot van hun aardgas, benzine en dieselgebruik. Dat is het gevolg van het nieuwe Europese emissiehandelssysteem ETS2, dat over iets minder dan twee jaar in werking treedt. Hoewel het systeem vaak een 'CO2-belasting' wordt genoemd, is het dat strikt genomen niet, de prijs ontstaat op een Europese markt voor uitstootrechten, en niet door een vast tarief van de overheid. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kan de energierekening hierdoor al snel met tientallen euro's per maand stijgen. Met het nieuwe systeem wil de EU de overstap naar duurzame energie versnellen. Door fossiele brandstoffen geleidelijk duurder te maken, moet de keuze voor schonere alternatieven aantrekkelijker worden.
Wat is ETS2?
ETS2 staat voor het tweede Emissiehandelssysteem van de Europese Unie. Het is een instrument om de klimaatdoelen te halen door een harde grens (een plafond) te stellen aan de totale hoeveelheid CO2 die mag worden uitgestoten in specifieke sectoren.
Hoe werkt het precies?
Brandstof- en energieleveranciers moeten voor elke ton CO2 die hun klanten uitstoten zogenaamde ‘uitstootrechten’ inkopen. Een belangrijk onderdeel van dit beleid is dat de hoeveelheid beschikbare rechten elk jaar een beetje wordt verlaagd. We krijgen in Europa dus steeds minder recht om CO2 uit te stoten. Omdat deze rechten daardoor schaarser en duurder worden, berekenen de leveranciers deze stijgende kosten direct door in de consumentenprijzen. Momenteel bestaat er al een systeem voor de zware industrie (ETS1), maar met de introductie van ETS2 verschuift de focus naar de gebruikers van fossiele brandstoffen.
Wat zijn de gevolgen van de invoering van ETS2 voor je energierekening?
De invoering van het nieuwe Europese Emissiehandelssysteem 2 (ETS2) betekent dat jouw energierekening naar verwachting zal stijgen. Dit komt doordat er nieuwe kosten ontstaan voor de energiebedrijven. Jouw energieleverancier zal in de toekomst moeten betalen voor elke ton CO2 die vrijkomt bij de verbranding van gas dat jij gebruikt om te koken of je huis te verwarmen.
Deze extra kosten zullen de energiebedrijven naar verwachting niet zelf dragen. In plaats daarvan zullen zij deze doorberekenen aan jou als klant, wat direct resulteert in een hogere gasrekening. Uiteindelijk zijn het dus de consumenten die indirect de kosten van ETS2 dragen. Hoewel de brandstofleveranciers de directe verplichting hebben om de emissierechten aan te kopen, is de algemene verwachting dat deze financiële lasten zullen worden verplaatst naar de prijs van de energie die wij afnemen.
Schatting van de mogelijke kosten
Het PBL onderzocht de kosten van ETS2 en heeft een voorzichtige schatting gemaakt. Hoeveel je extra gaat betalen, hangt uiteindelijk sterk af van je woning en rijgedrag. Bewoners van een klein appartement met een benzineauto waarmee ze zo’n 6.000 kilometer per jaar rijden, zijn vanaf 2030 ongeveer € 10,- tot € 20,- per maand extra kwijt. Voor een gezin in een grote vrijstaande woning dat jaarlijks 20.000 kilometer rijdt, kan dat oplopen tot € 30,- à € 70,- per maand.
Gebruik je geen fossiele brandstoffen? Dan verandert er niets
Het ETS2-systeem geldt uitsluitend voor fossiele brandstoffen. Dit betekent dat huishoudens die verduurzaamd zijn, de dans ontspringen. Wie elektrisch kookt en verwarmt met een warmtepomp, of is aangesloten op stadsverwarming, betaalt geen extra kosten. Ook voor automobilisten die volledig elektrisch rijden, verandert er aan de laadpaal niets door deze maatregel.
Zorgen over energiearmoede
Het PBL waarschuwt dat vooral huishoudens met een lager inkomen in de problemen kunnen komen. Niet iedereen kan zomaar investeren in woningisolatie, een warmtepomp of een elektrische auto. Huurders zijn bovendien afhankelijk van hun verhuurder als het gaat om verduurzaming van de woning.
Om die reden komt er een Europees Sociaal Klimaatfonds, waaruit kwetsbare huishoudens kunnen worden ondersteund. In Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland bestaat al een vergelijkbare CO2-heffing, waarbij inwoners jaarlijks een vast compensatiebedrag (een ‘klimabonus’) terugkrijgen. Het Nederlandse kabinet werkt aan een Sociaal Klimaatplan met onder meer extra geld voor het Nationaal Warmtefonds en het verdwijnen van de slechtste energielabels (E, F en G) in de huursector vanaf 2029.
Wat kun je zelf doen?
Hoewel 2028 nog zo’n anderhalf jaar op zich laat wachten, zijn er nu al stappen die je kunt zetten om straks minder te betalen:
- Verduurzaam je woning, bijvoorbeeld met betere isolatie of een (hybride) warmtepomp.
- Overweeg elektrisch rijden of pak vaker het openbaar vervoer.
- Vergelijk energie en kies bewust voor een energiecontract dat bij jouw verbruik past, zeker nu de energieprijzen al onder druk staan door geopolitieke ontwikkelingen.
Uiteindelijk geldt: hoe lager je verbruik, hoe minder je straks merkt van ETS2.
Reacties