Staat er op je energierekening ineens ‘systeembeheerkosten’ waar eerst netbeheerkosten stond? Geen zorgen, dan is er geen nieuwe kostenpost bij gekomen. Sinds de nieuwe Energiewet op 1 januari 2026 in werking trad, hebben de kosten voor je aansluiting, het transport van stroom en gas en je meter officieel een andere naam. En je netbeheerder heet sindsdien systeembeheerder. We leggen uit wat er wel verandert, en wat niet.
De Energiewet vervangt de Elektriciteitswet uit 1998 en de Gaswet uit 2000. Die wetten gingen uit van een energiemarkt met grote centrales en huishoudens die alleen energie verbruiken. Inmiddels wekken we zelf stroom op, slaan we die op in een thuisbatterij en leveren we terug aan het net.
Daardoor is de taak van Liander, Stedin en Enexis breder geworden. Ze beheren niet alleen kabels en leidingen, maar moeten ook zorgen dat vraag en aanbod in balans blijven. Die bredere rol zit nu in de naam: systeembeheerder in plaats van netbeheerder.
De systeembeheerkosten dekken drie onderdelen:
Dat is niets nieuws: precies deze drie onderdelen zaten ook al in de netbeheerkosten. De opbouw van het bedrag is dus niet veranderd, alleen de naam erboven. Je betaalt dit bedrag nog steeds via je energieleverancier, en die stuurt het door naar je systeembeheerder.
Verwarrend detail: de partijen om wie het gaat, nemen de nieuwe naam nog niet allemaal over. In de wet heet een regionale netbeheerder officieel distributiesysteembeheerder. TenneT en Gasunie, die het landelijke net beheren, heten transmissiesysteembeheerder.
Netbeheer Nederland, de branchevereniging van alle netbeheerders, laat in zijn uitleg over de Energiewet weten: “Wij blijven onszelf voorlopig gewoon netbeheerder noemen.” Ook energieleveranciers gebruiken beide termen nog door elkaar. Kom je op je nota of op een website nog ‘netbeheerder’ tegen? Dan betekent dit dus hetzelfde als systeembeheerder.
De tarieven voor het transport van stroom en gas stijgen dit jaar gemiddeld met 3,38%, blijkt uit cijfers van toezichthouder ACM. Voor een gemiddeld huishouden komt dat neer op ongeveer € 25,- extra per jaar.
Die stijging heeft niets met de nieuwe naam te maken. Systeembeheerders investeren miljarden in het verzwaren van het stroomnet en die kosten worden deels doorberekend aan huishoudens.
De systeembeheerkosten zijn een groter deel van je energierekening dan veel mensen denken. En juist dat deel kun je niet vergelijken. Romy Nijssen, energie-expert bij Overstappen.nl, licht toe:
“Je systeembeheerder hoort bij je adres, dus overstappen van leverancier verandert dit niet. Op de rest van je rekening heb je wél invloed: de leveringstarieven voor stroom en gas verschillen per leverancier. Daar zit dus de ruimte om te besparen.”
Wil je weten of jij goedkoper uit kunt zijn met een ander contract of bij een andere leverancier? Vul dan je gegevens in onze vergelijker in.
Sinds 2018 is Romy Nijssen expert bij Overstappen.nl. Eerst als Happiness specialist en projectmanager, daarna heeft zij zich ontwikkeld tot energie-expert van Overstappen.nl. Zij vertaalt de ingewikkelde energiemarkt naar begrijpelijke taal, zodat jij gemakkelijk je overstap kan maken naar een beter energiecontract. Of het nu gaat om de huidige energietarieven, zonnepanelen of dynamische contracten; Romy weet er alles van. Romy wordt regelmatig vermeld in de pers, waaronder op Metronieuws en Het Financieele Dagblad.
De gasprijs stijgt voor de vijfde week op rij. Sinds begin september is gas al ruim 14% duurder geworden en de prijs bereikte afgelopen week het hoogste niveau sinds eind 2022. De onrust in het Midden-Oosten speelt een grote rol, maar er zit meer achter deze stijging dan alleen dat. We zetten het voor je op een rij en leggen uit wat dit voor jouw energierekening kan betekenen.
De energiebelasting op gas stijgt in 2027 met 2,61% naar € 0,7457 per m³. De belasting op stroom daalt juist met 3,92% naar € 0,1065 per kWh. Samen met de stijgende netbeheerkosten betekent dat voor een gemiddeld tweepersoonshuishouden een energierekening van € 2.702,04 in 2027. Dat is ongeveer € 180,- meer dan dit jaar. Dat blijkt uit een doorrekening van vergelijkingswebsite Overstappen.nl op basis van het Belastingplan 2027 en de tarieven van netbeheerder Liander. Van die stijging komt € 171,- uit de netbeheerkosten en € 8,- uit de belastingen. De tarieven in het oorspronkelijke Belastingplan bleken onjuist, zo bevestigde het ministerie van Financiën.
Elk jaar op Prinsjesdag maakt het kabinet bekend wat er verandert aan de belastingen en toeslagen. Energie-expert Romy Nijssen van Overstappen.nl dook in de Miljoenennota en het Belastingplan voor 2027 en zet de belangrijkste gevolgen voor jouw energierekening op een rij.
Huishoudens leggen hun energieprijs steeds vaker voor drie jaar vast. Vorige week koos 15% van de overstappers via Overstappen.nl voor een 3-jarig contract, bijna het dubbele van het weekgemiddelde van 8% over de eerste 32 weken van dit jaar. Tegelijkertijd zijn deze week de eerste all-in gastarieven boven € 1,70 kubieke meter verschenen. Ook is het prijsverschil tussen een kort en een lang energiecontract omgeslagen: het goedkoopste driejarige contract kost nu € 17,- per jaar minder dan het goedkoopste eenjarige contract. In januari was dat nog € 371,- per jaar duurder.
Bijna de helft van de Nederlanders (48,6%) zet de wasmachine, droger of vaatwasser gewoon aan wanneer het uitkomt. Daluren of goedkope stroomuren spelen daarbij geen grote rol. Dat blijkt uit onderzoek van Overstappen.nl. Ook zijn er grote verschillen tussen leeftijdsgroepen. Vooral jongeren laten de energiemeter vaker zijn gang gaan, terwijl ouderen hun energieverbruik juist vaker plannen.
De zomer loopt op zijn eind, maar de concurrentiestrijd op de zakelijke energiemarkt is nog steeds verhit. Waar we vorige maand nog een andere koploper zagen, is de ranglijst in september flink opgeschud. Eén trend zet wel stug door: het 1-jarige vaste contract blijft de absolute favoriet onder ondernemers. Wil je weten bij welke leverancier je deze maand de laagste energierekening hebt? Wij hebben de scherpste zakelijke energiecontracten voor zzp'ers en het mkb weer voor je op een rij gezet.
Wij hebben een team vol behulpzame collega's die je graag helpen en al je vragen beantwoorden.
Klantenservice
Reacties
Reactie ontvangen
Je reactie wordt beoordeeld en daarna geplaatst als deze voldoet aan onze huisregels.