Alles over zonnepanelen

Hoe werken zonnepanelen?

Een zonnepaneel vangt zonlicht op via zonnecellen om daar vervolgens energie van te maken. Het systeem zet de opgewekte elektrische spanning, via een omvormer, om in zonne-energie die je via het stopcontact kunt gebruiken. Dankzij zonnepanelen kun je dus zelf groene stroom opwekken.

Soms gebruik je de zonne-energie direct zelf; soms heb je op dat moment niet alle opgewekte elektriciteit nodig. In dat laatste geval lever je de zonne-energie automatisch terug aan het net. Voor het terugleveren (na het salderen) ontvang je een terugleververgoeding. Tot 2027 kun je de teruggeleverde stroom ook verrekenen met je verbruikte energie dankzij de salderingsregeling. Die regeling wordt straks in één keer afgeschaft.

Soorten zonnepanelen

Er bestaan meerdere soorten zonnepanelen. Dit zijn de drie belangrijkste soorten:

1. Kristallijn zonnepanelen: deze zonnepanelen zijn het meest populair. Kristallijn panelen zijn gemaakt van silicium. Deze panelen zijn zowel in egaal blauw of zwart (monokristallijn panelen) als in blauw met vlokken (polykristallijn panelen) verkrijgbaar.
2. Dunne-film-zonnepanelen: deze panelen kunnen meebuigen met de ondergrond. Panelen van dit materiaal zijn goedkoper, maar leveren ook minder rendement op.
3. Glas-glas-zonnepanelen: dit zijn panelen met een voor- én achterkant van glas. Daardoor zijn deze panelen extra stevig en gaan ze langer mee. Sommige van deze panelen hebben aan beide kanten zonnecellen. Die panelen wekken door de extra zonnecellen meer stroom op.

Is mijn huis geschikt voor zonnepanelen?

De meeste woningen in Nederland zijn geschikt voor zonnepanelen. Of je zonnepanelen op jouw dak kunt leggen, hangt van een paar factoren af:

• Ligging van het dak. Een dak op het oosten, westen of zuiden is het meest geschikt voor zonnepanelen. Een dak op het noorden is minder geschikt, omdat hier relatief weinig zon op valt.
• Hellingshoek. In het ideale geval liggen zonnepanelen op een hoek van 20 tot 50 graden. Maar ook op een plat of steiler dak zijn zonnepanelen mogelijk. Dan installeert de monteur ze soms op een stellage.
• Schaduwval. Het is belangrijk dat er zo min mogelijk schaduw op de zonnepanelen valt. Anders wekken de panelen minder op. Een beetje schaduw (van bijvoorbeeld een ander gebouw of een schoorsteen) is overigens niet erg. Je kunt dan ieder paneel een omvormer geven om toch een goede opbrengst te behalen.
• Type dakbedekking. Laat altijd een installateur vooraf controleren of je dakbedekking geschikt is voor zonnepanelen. Soms is het nodig om eerst asbest te verwijderen of je dak te laten repareren.
• Ruimte op het dak. Op een raam of schoorsteen kun je geen panelen leggen. Ook moet er een stukje vanaf de nok vrij blijven.

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?

Hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, hangt af van deze vragen:

• Wat is je elektriciteitsverbruik? Kijk daarvoor naar je totale verbruik van het afgelopen jaar.
• Verwacht je veranderingen in je energieverbruik? Als je bijvoorbeeld een elektrische auto met laadpaal gaat kopen of een warmtepomp neemt, gaat je verbruik omhoog. Houd daar rekening mee als je bepaalt hoeveel panelen je nodig hebt.
• Hoeveel zonnepanelen passen er op je dak? Een standaard zonnepaneel is zo’n 115 bij 175 centimeter. Houd er verder rekening mee dat je geen zonnepanelen kunt leggen op plekken met een raam, een dakkapel, een schoorsteen of een ander obstakel. Ook kun je op dakdelen die de hele dag in de schaduw liggen, beter geen zonnepanelen leggen.
• Hoeveel brengen de zonnepanelen op? Dat hangt onder andere af van het type zonnepanelen dat je kiest en van het vermogen (in Wattpiek) van de zonnepanelen. De installateur kan in de offerte een schatting van de opbrengst geven.

Rekenvoorbeeld

Stel dat je met vier personen bent. Dan is het gemiddelde verbruik 4.500 kWh per jaar. Als je nieuwe panelen koopt met een vermogen van 425 Wattpiek, dan leveren die gemiddeld 90% daarvan per jaar op. Dat is 328 kWh per paneel. Om op 4.500 kWh per jaar te zitten, heb je dan 13-14 zonnepanelen nodig. Oudere panelen hebben vaak minder vermogen, dus daar heb je er mogelijk meer van nodig.

Wat kosten zonnepanelen?

De gemiddelde kosten voor zonnepanelen zijn volgens Milieu Centraal als volgt in 2025:

• Zes panelen: € 2.600,- inclusief installatie.
• Acht panelen: € 3.300,- inclusief installatie.
• Tien panelen: € 3.900,- inclusief installatie.

Let op: de precieze prijs hangt onder andere af van het type zonnepanelen, de gekozen omvormer en de installatiekosten.

Subsidies voor zonnepanelen

Op dit moment zijn er geen landelijke subsidies voor zonnepanelen. Wel zijn zonnepanelen vrijgesteld van btw. Daardoor betaal je geen 21% btw meer voor zonnepanelen.

Ook kun je soms profiteren van subsidies of leningen van de gemeente. Informeer hiervoor bij je eigen gemeente.

Wat leveren zonnepanelen op?

Zonnepanelen zorgen er sowieso voor dat je minder stroom bij je energieleverancier hoeft af te nemen. Je wekt immers zelf stroom op. Daardoor bespaar je flink op je energierekening.

Tegelijkertijd ontvang je een terugleververgoeding als je meer stroom opwekt dan je verbruikt. Dus stel dat je 3.000 kWh stroom opwekt en 2.500 kWh verbruikt, dan ontvang je voor 500 kWh een terugleververgoeding.

De gemiddelde opbrengst van zonnepanelen is als volgt:

Wat is dan de terugverdientijd van zonnepanelen?

De terugverdientijd is de periode waarin je je investering in zonnepanelen terugverdient. Voorheen was de terugverdientijd van zonnepanelen regelmatig 5-7 jaar. Door de beëindiging van de salderingsregeling is de terugverdientijd nu een stuk langer. Volgens recent onderzoek moet je uitgaan van gemiddeld zo’n 20 jaar.

De precieze terugverdientijd van zonnepanelen hangt van veel factoren af, zoals de kosten van de zonnepanelen en de opbrengst van jouw installatie. Ook maakt het uit hoeveel zonne-energie je zelf gebruikt.

Toch zijn zonnepanelen nog steeds rendabel, aangezien zonnepanelen gemiddeld 25 jaar meegaan. Daardoor profiteer je alsnog een aantal jaar van “gratis stroom”.

Salderingsregeling en terugleverkosten

Door de salderingsregeling kon je jarenlang de stroom die je terugleverde aan het net verrekenen met de stroom die je afnam bij de energieleverancier. Dat werkt als volgt:

• Vaak wek je overdag veel stroom op, maar gebruik je maar een deel daarvan direct zelf. Die stroom lever je terug aan het net.
• Op andere momenten wek je minder zonne-energie op dan dat je op dat moment gebruikt. Je neemt dan de extra benodigde stroom af bij de energieleverancier.

De energieleverancier trekt bij de salderingsregeling de teruggeleverde stroom af van je gebruikte stroom. Stel dat je 3500 kWh stroom had opgewekt in een jaar en 4000 kWh stroom had gebruikt, dan hoefde je maar voor 500 kWh stroom te betalen. Daardoor viel je energierekening veel lager uit.

Afbouw salderingsregeling

De salderingsregeling wordt op dit moment afgebouwd en komt per 2027 volledig te vervallen. Dat betekent dat je de investering in zonnepanelen minder snel terugverdient. Dat heeft er overigens ook mee te maken dat je tegenwoordig terugleverkosten betaalt voor stroom die je niet zelf gebruikt.

Terugleverkosten

Doordat steeds meer mensen stroom terugleveren op momenten dat het nationale verbruik laag is, is er sprake van onbalans op het net. Dat komt doordat de meeste stroom overdag wordt opgewekt als de zon schijnt, terwijl de verbruikspiek in Nederland ‘s ochtends en rond etenstijd is. Precies dan wordt er relatief weinig opgewekt. Dit veroorzaakt zogenaamde onbalanskosten voor een leverancier. Daarom rekenen sommige energieleveranciers terugleverkosten.

De precieze terugleverkosten verschillen per leverancier. Sommige leveranciers werken met een tarief per schaal; andere rekenen een tarief per kWh stroom. Coolblue Energie pakt het anders aan. Zij brengen een hoger vastrecht in rekening bij klanten met zonnepanelen. Ze werken daarnaast niet met terugleverkosten per kWh of per schaal.

Terugleverbonus

Sommige energieleveranciers bieden een terugleverbonus. Je ontvangt dan een extra vergoeding (bovenop de marktvergoeding) voor de zonne-energie die je aan het net teruglevert. Daardoor betaal je al met al minder terugleverkosten.

De terugleverbonus geldt alleen bij een dynamisch contract, waarin je de marktprijs plus een opslag betaalt voor je verbruik. Je ontvangt bij dit contract ook de marktprijs voor je opgewekte stroom.

Alleen bij Frank Energie en Zonneplan ontvang je op dit moment een terugleverbonus. Hier gelden ook voorwaarden voor. Zo krijg je bij Zonneplan alleen een terugleverbonus op momenten dat er geen negatieve energieprijs geldt.

Welk energiecontract kies je bij zonnepanelen?

Ook als je zonnepanelen op het dak hebt, is het belangrijk om een energiecontract af te sluiten. Je wekt immers niet altijd voldoende stroom op voor je eigen verbruik. Hoe weet je wat het best passende contract voor jou is?

Onze energievergelijker helpt je om het beste contract voor jou te vinden:

• Vul eerst je gegevens in en geef aan of je alleen gas, alleen stroom, of gas en stroom wilt.
• Vul je gemiddelde verbruik per jaar en eventueel ook hoeveel stroom je opwekt.
• Bepaal of je een vast, variabel of dynamisch contract wilt. Bij een dynamisch contract betaal je direct minder op momenten dat de stroomprijs laag staat. Ook een hybride contract is bij sommige aanbieders mogelijk. Hierbij staat je tarief voor gas vast, maar verandert je stroomprijs met de marktprijs mee.
• Vergelijk alle energiecontracten. Kijk daarbij naar de netto-jaarprijs, niet naar de kWh-prijs. Wij selecteren de aanbieders standaard voor je op basis van de laagste netto-jaarprijs.
• Kijk daarnaast naar de terugleverkosten en de terugleververgoeding. Ook die hebben we al voor je meegenomen in de vergelijking.

Hoe werkt het installeren van zonnepanelen?

Ben je erover uit dat je zonnepanelen op het dak wilt leggen? Dan doorloop je daarna deze stappen:

1. Check de mogelijkheden. Ga eerst na of jouw dak geschikt is voor zonnepanelen en of je voldoende zonnepanelen kwijt kunt.
2. Vraag twee offertes aan. Zo kun je een goede vergelijking maken. Kijk daarbij niet alleen naar de prijs voor de panelen, maar ook naar onder andere het merk zonnepanelen, de garantie, de geschatte opbrengst en de installatiekosten.
3. Kies een installateur. Maak je keuze voor een installateur en bespreek de planning voor de installatie.
4. Laat de zonnepanelen installeren. Dit is meestal in 1 dag gebeurd.
5. Meld je zonnepanelen aan bij de netbeheerder. Dat kan via Energieleveren.nl en is verplicht. Als je dit eenmaal hebt gedaan, kun je stroom terugleveren.Zijn zonnepanelen nog rendabel?

Zijn zonnepanelen nog rendabel?

Ja, zonnepanelen zijn nog steeds rendabel. Je bespaart op je energierekening door zelf stroom op te wekken met zonnepanelen. Wel profiteer je binnenkort minder van de salderingsregeling en betaal je terugleverkosten voor stroom die je niet zelf gebruikt. Daardoor is de terugverdientijd een stuk langer geworden: zo’n 20 jaar in plaats van 5-7 jaar.

Maar ook dan nog zijn zonnepanelen interessant. De levensduur van zonnepanelen is namelijk 25 jaar, wat langer is dan de terugverdientijd.

Tips om meer uit je zonnepanelen te halen

Wil je de zonnepanelen optimaal gebruiken? Benut je opgewekte stroom dan zoveel mogelijk zelf. Daardoor hoef je minder terug te leveren. Dat doe je als volgt:

• Zet apparaten juist aan als de zon schijnt. Denk aan de wasmachine, droger en vaatwasser.
• Laad de elektrische auto overdag op als je panelen de meeste energie opwekken.
• Plan met timers of apps apparaten, zoals de wasmachine of laadpaal, in om aan te gaan als de zon het meest schijnt.

Ook een optie: de thuisbatterij

Een thuisbatterij is ook een oplossing om zelf meer zonne-energie te gebruiken. In deze batterij sla je stroom op die je niet direct gebruikt om deze op een later moment alsnog te benutten. Daardoor lever je minder stroom terug en gebruik je meer stroom zelf.

Wel zijn thuisbatterijen op dit moment nog erg prijzig. Ga uit van zo’n € 5.000,- tot € 6.000,-, afhankelijk van de capaciteit van de batterij. Thuisbatterijen worden waarschijnlijk in de toekomst goedkoper.