Ons advies voor je energiecontract

Energieadvies naar aanleiding van situatie in het Midden-Oosten

Wat is er aan de hand?

De Europese gasprijs is in korte tijd explosief gestegen door het escalerende conflict in het Midden-Oosten. De Verenigde Staten en Israël vallen sinds 28 februari Iran aan. Vooral de onrust rond de belangrijke vaarroute de Straat van Hormuz zorgt voor veel spanning op de energiemarkt. Via deze route wordt een groot deel van de olie en het vloeibaar aardgas van de wereld vervoerd.

Op maandag 9 maart opende de Europese gasbeurs ruim 30% hoger, gedurende de dag vlakte dit af tot 9%. Op 10 maart 2026 zakte de gasprijs weer met 16% tot € 47 per MWh. Op 13 maart staat de gasprijs op € 51 per MWh.

Waarom stijgt de gasprijs zo snel?
Door het conflict heeft Qatar de LNG-productie tijdelijk stilgelegd en varen er veel minder tankers door de Straat van Hormuz. De zeestraat is praktisch afgesloten. Grote rederijen als Maersk, MSC, Hapag-Lloyd en CMA CGM hebben de vaart door het gebied opgeschort, omdat verzekeraars geen dekking meer bieden. Dit heeft veel invloed, want:

• Ongeveer 20% van alle olie wereldwijd gaat via deze route.
• Ook ongeveer 20% van het wereldwijde vloeibaar aardgas (lng) wordt hier vervoerd.
• Landen als Qatar zijn sterk afhankelijk van deze doorgang voor export naar Europa.
• Minder transport betekent: angst voor tekorten. En zodra handelaren bang zijn voor minder aanbod, stijgen prijzen direct.
• De Europese gasprijs kan zelfs verdubbelen als de vaarroute een maand onbeschikbaar blijft.

Dit kun je het beste doen per type energiecontract

Welke gevolgen de huidige situatie heeft voor je energierekening hangt af van het type energiecontract dat je hebt. Hieronder lichten we de verschillende contractvormen toe.

Vast contract

Met een vast energiecontract heb je in de door jou gekozen looptijd van het contract zekerheid: de tarieven staan vast. Met een vast energiecontract ben je beschermd tegen de huidige onrustige energiemarkt zolang het contract loopt. Stijgen de prijzen in de energiemarkt opeens flink, zoals nu het geval is? Dan gebeurt er met de tarieven in jouw contract niks. Wil je dit contract openbreken om langer vast te zetten, dan betaal je een opzegboete. Daarnaast ontvang je ook niet de korting als je het contract voortijdig opzegt. Dat is dus meestal niet aan te raden.

Vast contract dat binnenkort afloopt
Als je vaste contract binnenkort afloopt dan is het mogelijk om nu al een energiecontract aan te vragen. Je valt dan in het zogenaamde ‘kijkvenster’. Het kijkvenster is de periode voor het einde van je vaste energiecontract waarin je een aanvraag kunt doen voor een nieuw energiecontract, zonder dat je een opzegvergoeding riskeert. Je kunt in deze periode dus kosteloos overstappen naar een andere energieleverancier. Het kijkvenster vindt vaak 1 tot 6 maanden voor de einddatum van je contract plaats. De nieuwe leverancier houdt de einddatum van je huidige contract aan, waardoor je geen contractbreuk pleegt.

Is het slim om nu alvast een nieuw energiecontract af te sluiten?
Het tijdig doen van een aanvraag is verstandig en kan je mogelijk veel geld besparen, zeker wanneer de tarieven gunstig zijn of wanneer er sprake is van een kantelpunt in de markt. Op dit moment bevinden we ons in zo’n onzekere periode. De aanhoudende onrust door het conflict in het Midden-Oosten zorgt voor een stijging van de gasprijs, waardoor veel Nederlanders hun energiecontract de afgelopen dagen opnieuw onder de loep hebben genomen.

Veranderd energieadvies
De gasprijzen zijn de afgelopen dagen hard gestegen en het huidige aanbod van leveranciers is daardoor minder gunstig dan slechts enkele dagen geleden. Hierdoor is de keuze voor een vast contract nu vooral afhankelijk geworden van jouw persoonlijke risicobereidheid. Het maken van de juiste keuze hangt momenteel samen met een aantal onzekere factoren:

• Gasvoorraden: de Nederlandse gasvoorraden zijn momenteel laag (9%). Energieleveranciers moeten de komende periode weer volop inkopen om de voorraden voor de volgende winter aan te vullen.
• Geopolitieke spanningen: de prijsontwikkeling is sterk afhankelijk van de duur van het conflict in het Midden-Oosten.
• Toekomstverwachting: inschatten hoelang de onrust aanhoudt is lastig. Als je verwacht dat het conflict nog een jaar (of langer) zal duren, kan het vastzetten van je tarieven, ondanks de gestegen prijzen, een vorm van zekerheid bieden.

Variabel contract

Een variabel energiecontract is altijd vrij opzegbaar en heeft geen einddatum. Je kunt daarom altijd overstappen naar een andere energieleverancier. De tarieven staan niet vast en leveranciers mogen deze aanpassen naar de energiemarkt.

Door de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten is de kans op stijgende energiekosten momenteel groot. Hoewel leveranciers je verplicht 30 dagen van tevoren moeten informeren over een prijsstijging, kan je maandbedrag bij een variabel contract dus onverwacht flink omhoog gaan.

Ongeveer 40% van de huishoudens heeft momenteel zo’n variabel contract waarbij de tarieven maandelijks of per kwartaal wijzigen.

Gezien de geopolitieke spanningen is de kans op een prijsstijging reëel. Wil je volledige zekerheid over je maandlasten? Dan is een vast energiecontract nu de veiligste keuze.

Een variabel contract blijft alleen interessant als je een ruime buffer hebt en gokt op een snelle stabilisatie in het Midden-Oosten. Je bent dan als eerste aan de beurt bij een prijsdaling, maar bent ook kwetsbaar bij een nieuwe piek.

Dynamisch contract

Bij een dynamisch energiecontract betaal je de actuele inkoopprijs van energie. Je energierekening reageert dus onmiddellijk op de beursprijzen. Stijgen de prijzen door geopolitieke spanningen, zoals nu in het Midden-Oosten? Dan zie je dat vandaag of morgen al terug in je tarief.

Wil je grip op je maandlasten en geen verrassingen op je energierekening? Dan is een vast contract op dit moment de verstandigste keuze. Een dynamisch contract is dagelijks opzegbaar met een opzegtermijn van 30 dagen. Je zit dus nergens aan vast.

Hybride contract

Bij een hybride contract heb je dynamische stroomprijzen en een vaste prijs voor gas. Wil je geen verrassingen op je energierekening? Houd er dan rekening mee dat de stroomprijs op de beurs vaak nauw samenhangt met de gasprijs. Nu de gasprijzen stijgen door onrust in het Midden-Oosten is de kans groot dat je stroomtarief mee omhoog gaat.

Daarnaast is een hybride contract minder flexibel dan je denkt: omdat het gasdeel een vaste looptijd heeft, betaal je meestal een opzegboete als je voortijdig van je contract af wilt.