Gasprijs

Vroeger kwam het meeste gas uit Groningen, maar die gaskraan is zo goed als dicht. Tegenwoordig importeren we ons aardgas vooral uit het buitenland, via grote pijpleidingen (bijvoorbeeld uit Noorwegen) of als vloeibaar gas (LNG: Liquefied Natural Gas) dat per schip aankomt.

Er wordt ook steeds meer gekeken naar groen gas (biogas) als duurzamer alternatief. Op dit moment is nog maar een klein deel van alle Nederlandse gas groen gas. Biogas ontstaat uit de verbranding van biomassa, zoals mest, gft en ander organisch afval. Bij die vergisting komt methaan vrij. Dat is het biogas. Dit biogas moet nog bewerkt worden voordat het klaar is om door de leidingen te gaan.

Je energieleverancier is de partij die het gas voor jou inkoopt. Dat doet de leverancier op de groothandelsmarkten (beurzen voor energie). Hier betaal je voor gas per megawattuur (zo’n 100 m³ gas). Zo’n € 50 per megawattuur betekent € 0,50 per m³. Als de prijzen op de groothandelsmarkt bewegen, dan veranderen op termijn de tarieven voor consumenten mee.

Houd er wel rekening mee dat bij deze bedragen de overige kosten, zoals energiebelasting, btw en risico-opslag, nog niet inbegrepen zijn.

De belangrijkste virtuele gasmarkten in Europa zijn:

• TTF (Title Transfer Facility) is de grootste virtuele gasmarkt op het vasteland van Europa. Deze gasmarkt is opgezet door Gasunie. Hier kunnen partijen gas verhandelen dat al in het Nederlandse systeem zit. Wel 100 keer het Nederlandse verbruik wordt op deze markt verhandeld. Dat zorgt voor stabiele en betrouwbare prijzen. De TTF-prijs is dan ook dé maatstaf in Europa en zelfs daarbuiten.
• NBP (National Balancing Point) is de grootste gasmarkt van Europa, gevestigd in het Verenigd Koninkrijk. Via een pijplijn is deze markt direct verbonden met de Nederlandse TTF.
• Zeebrugge (België) is de belangrijkste handelsplek voor het vloeibare gas LNG.

Jouw leverancier koopt gas in op deze markten (vooral TTF dus) en verkoopt het vervolgens aan jou. De netbeheerders zorgen ervoor dat het gas daadwerkelijk bij jou wordt geleverd.

Energieleveranciers kopen gas in voor verschillende periodes:

• Op de lange-termijnmarkt kopen ze gas in voor levering in de toekomst (maanden, kwartalen of jaren). Dit doen energieleveranciers voor de vaste en variabele contracten. De Nederlandse beurs hiervoor heet ENDEX.
• Op de spotmarkt kopen leveranciers gas in voor levering de volgende dag. De gasprijzen worden hier per dag vastgesteld (van 6.00 uur tot 6.00 uur). Deze markt is vooral relevant voor dynamische energiecontracten.

Gas wordt vanaf de bron via het landelijk gastransportnet van Gasunie Transport Services (GTS) en het regionale netwerk van netbeheerders getransporteerd. De regionale netbeheerders zijn verantwoordelijk voor het netwerk van lagedrukleidingen. Dit netwerk brengt het gas van de gasontvangststations naar woningen en bedrijven in de regio.

Zeer grote afnemers van stroom of gas zijn direct aangesloten op het landelijke netwerk van GTS. Het gaat dan om grote industriële afnemers, zoals Tata Steel, of om elektriciteitscentrales.

Een energieleverancier speelt een belangrijke rol voor Nederlandse consumenten. De belangrijkste taken en verantwoordelijkheden van energieleveranciers zijn:

• Inkoop en verkoop van energie: Energieleveranciers kopen energie (elektriciteit en gas) in bij energieproducenten of via de groothandelsmarkten (energiebeurzen). Vervolgens verkopen zij deze energie aan consumenten. Sommige leveranciers produceren zelf ook energie.
• Contracten afsluiten en beheren: Consumenten sluiten een contract af met een energieleverancier voor de levering van energie. Leveranciers bieden hierbij verschillende soorten contracten aan, zoals contracten met een vaste prijs voor een bepaalde periode, variabele contracten waarbij de prijs periodiek kan wijzigen, of dynamische contracten waarbij de prijs direct gekoppeld is aan de marktprijzen per uur of dag.
• Facturatie: De energieleverancier stuurt periodiek (meestal maandelijks) een factuur naar de consument. Deze factuur omvat de kosten voor de verbruikte energie, netbeheerkosten (die zij innen namens de netbeheerder), en overheidsheffingen zoals energiebelasting en btw. Jaarlijks volgt een eindafrekening op basis van het daadwerkelijke verbruik.
• Klantenservice: Leveranciers zijn het eerste aanspreekpunt voor consumenten bij vragen over hun energiecontract, facturen, verbruik, of bij storingen die niet gerelateerd zijn aan het fysieke netwerk (dat is de verantwoordelijkheid van de netbeheerder).
• Informeren van de netbeheerder: Energieleveranciers communiceren met de regionale netbeheerder over aansluitingen, bijvoorbeeld wanneer een consument verhuist of overstapt naar een andere leverancier.
• Regelen van de overstap: Wanneer een consument besluit over te stappen naar een andere energieleverancier, regelen de oude en nieuwe leverancier de overstap onderling. De consument hoeft hier zelf weinig voor te doen.
• Aanbieden van aanvullende diensten: Steeds vaker bieden energieleveranciers ook aanvullende producten en diensten aan. Dit kan variëren van advies over energiebesparing en apps om het verbruik te monitoren tot de installatie van zonnepanelen, laadpalen voor elektrische auto’s, of thermostaten.

De gasvoorraden in Nederland en Europa zijn belangrijk voor energiezekerheid, zeker na de recente ontwikkelingen in de wereld en de energiecrisis. Voldoende gevulde gasopslagen zijn ook nodig om de piekvraag in de wintermaanden op te vangen. Gasvoorraden zijn voor Nederland nog belangrijker geworden nadat het Groningenveld is gesloten.

Nederland heeft een grote opslagcapaciteit voor gas, verdeeld over meerdere grote opslagen:

• Bergermeer is de grootste ondergrondse gasopslag van West-Europa die voor andere partijen toegankelijk is. Deze opslag heeft een technische capaciteit van zo’n 48,15 TWh. Hier wordt hoogcalorisch gas opgeslagen.
• Norg heeft een technische capaciteit van ongeveer 59,34 TWh.
• Grijpskerk heeft een capaciteit van zo’n 23,85 TWh voor hoogcalorisch gas.
• Alkmaar biedt een kleinere opslagfaciliteit met ongeveer 5 TWh aan capaciteit.

Hieronder zie je de vulgraad van de totale Nederlandse gasopslagen. De data komt van het Nationaal Energie Dashboard en wordt elke dag geüpdatet. Nu de winter er weer aankomt, zorgt Nederland dat de gasvoorraden goed gevuld worden. Dat is de overheid ook verplicht te doen.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op de energiemarkt en verleent vergunningen aan energieleveranciers. Ook controleert de ACM of energieleveranciers zich aan de regels houden en redelijke tarieven hanteren.

Vergelijk jaarlijks de tarieven van verschillende energieleveranciers via onafhankelijke vergelijkingssites zoals Overstappen.nl. Let daarbij op de gasprijs per m³, de vaste leveringskosten en eventuele kortingen of loyaliteitsbonussen. Verdiep je ook in de verschillende energiecontracten. Lees meer over vaste, variabele of dynamische energiecontracten of bekijk het advies van onze energie-expert.

Door je energierekening te controleren, krijg je inzicht in de kosten en je verbruik. Vergelijk je verbruik met eerdere periodes of met de gemiddelde verbruikscijfers van andere Nederlandse huishoudens. Verbruik je veel meer dan voorheen of ligt je verbruik veel hoger dan dat van huishoudens met dezelfde grootte? Ga dan na wat de oorzaak is en neem hier maatregelen voor.

Check ook of de onderstaande kostenposten in je energiecontract staan zoals je ze hebt afgesproken:

• gasprijs per m³
• stroomprijs per kWh
• vaste leveringskosten
• netbeheerkosten
• terugleverkosten
• kortingsbedrag of bonus
• het termijnbedrag
• de meterstanden

Zijn er fouten gemaakt? Neem dan contact op met je energieleverancier. Mogelijk heb je recht op een verrekening of compensatie.

Al met kleine stappen kun je energie besparen. Gas besparen lukt je bijvoorbeeld met deze tips:

• Zet de thermostaat één graad lager dan je gewend bent. Elke graad lager kan je tot 7% stookkosten schelen.
• Verwarm alleen de ruimtes waar je daadwerkelijk bent. Draai radiatorknoppen in ongebruikte kamers dicht of zet de radiator op een lage stand.
• Houd binnendeuren gesloten, zodat de warmte in de verwarmde ruimtes blijft.
• Douch korter. Als je gemiddeld vijf minuten doucht in plaats van tien minuten, kun je al aanzienlijk besparen op gas.
• Ga minder vaak in bad. In bad gaan kost veel meer warm water (en dus gas) dan een douchebeurt.

Je huis isoleren is een goede manier om je gasverbruik structureel omlaag te brengen. Warmte blijft dan beter in je huis hangen. Soms kun je subsidies krijgen voor isolatiemateriaal. Het gaat dan om:

• ISDE-subsidie: de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE). Deze subsidie kun je gebruiken voor energiebesparende maatregelen, zoals isolatie, (hybride) warmtepompen en zonneboilers.
• Gemeentelijke regelingen: lokale subsidies of leningen voor energiebesparende maatregelen.

Daarnaast kun je de Energiebespaarlening aanvragen via het Nationaal Warmtefonds. Hiermee kun je geld lenen voor verduurzaming tegen een lagere rente en gunstige voorwaarden.

Nog een optie is om gedeeltelijk of volledig van het gas af te gaan. Daarbij helpen deze maatregelen:

• All-electric warmtepomp: vervang de cv-ketel door een elektrische warmtepomp. Hier heb je wel een heel goed geïsoleerde woning voor nodig. Let op: je gasrekening wordt nul door een elektrische warmtepomp, maar je elektriciteitsrekening stijgt wel.
• Hybride warmtepomp: hierbij heb je een warmtepomp in combinatie met een cv-ketel. Op momenten dat je snel warmte of warm water nodig hebt, springt de cv-ketel bij. Een hybride warmtepomp is wel een stuk voordeliger dan een elektrische warmtepomp.
• Inductiekoken: vervang je gasfornuis of gaskookplaat door een inductiekookplaat. Dan kook je elektrisch.
• Aansluiting op een warmtenet: als er een warmtenet in jouw wijk is met gunstige voorwaarden, dan kun je je aansluiten op een collectief warmtenet of stadsverwarming. Je woning wordt dan verwarmd met restwarmte van bijvoorbeeld industrie of geothermie. Je hebt geen eigen cv-ketel meer nodig.